|
[वै] ततॊ विराटं परथमं युधिष्ठिरॊ; राजा सभायाम उपविष्टुम आव्रजत वैडूर्य रूपान परतिमुच्य काञ्चनान; अक्षान स कक्षे परिगृह्य वाससा नराधिपॊ राष्ट्रपतिं यशस्विनं; महायशाः कौरव वंशवर्धनः महानुभावॊ नरराज सत्कृतॊ; दुरासदस तीक्ष्णविषॊ यथॊरगः बालेन रूपेण नरर्षभॊ महान; अथार्चि रूपेण यथामरस तथा महाभ्रजालैर इव संवृतॊ रविर; यथानलॊ भस्म वृतश च वीर्यवान तम आपतन्तं परसमीक्ष्य पाण्डवं; विराट राड इन्दुम इवाभ्रसंवृतम मन्त्रिद्विजान सूत मुखान विशस तथा; ये चापि के चित परिषत समासते पप्रच्छ कॊ ऽयं परथमं समेयिवान; अनेन यॊ ऽयं परसमीक्षते सभाम न तु दविजॊ ऽयं भविता नरॊत्तमः; पतिः पृथिव्या इति मे मनॊगतम न चास्य दासॊ न रथॊ न कुण्डले; समीपतॊ भराजति चायम इन्द्रवत शरीरलिङ्गैर उपसूचितॊ हय अयं; मूर्धाभिषिक्तॊ ऽयम इतीव मानसम समीपम आयाति च मे गतव्यथॊ; यथा गजस तामरसीं मदॊत्कटः वितर्कयन्तं तु नरर्षभस तदा; यिधिष्ठिरॊ ऽभयेत्य विराटम अब्रवीत सम्राड विजानात्व इह जीवितार्थिनं; विनष्ट सर्वस्वम उपागतं दविजम इहाहम इच्छामि तवानघान्तिके; वस्तुं यथा कामचरस तथा विभॊ तम अब्रवीत सवागतम इत्य अनन्तरं; राजा परहृष्टः परतिसंगृहाण च कामेन ताताभिवदाम्य अहं तवां; कस्यासि राज्ञॊ विषयाद इहागतः गॊत्रं च नामापि च शंस तत्त्वतः; किं चापि शिल्पं तव विद्यते कृतम युधिष्ठिरस्यासम अहं पुरा सखा; वैयाघ्रपद्यः पुनर अस्मि बराह्मणः अक्षान परवप्तुं कुशलॊ ऽसमि देविता; कङ्केति नाम्नास्मि विराट विश्रुतः ददामि ते हन्त वरं यम इच्छसि; परशाधि मत्स्यान वशगॊ हय अहं तव परिया हि धूर्ता मम देविनः सदा; भवांश च देवॊपम राज्यम अर्हति आप्तॊ विवादः परमॊ विशां पते; न विद्यते किं चन मत्स्यहीनतः न मे जितः कश चन धारयेद धनं; वरॊ ममैषॊ ऽसतु तव परसादतः हन्याम अवध्यं यदि ते ऽपरियं चरेत; परव्राजयेयं विषयाद दविजांस तथा शृण्वन्तु मे जानपदाः समागताः; कङ्कॊ यथाहं विषये परभुस तथा समानयानॊ भवितासि मे सखा; परभूतवस्त्रॊ बहु पानभॊजनः पश्येस तवम अन्तश च बहिश च सर्वदा; कृतं च ते दवारम अपावृतं मया ये तवानुवादेयुर अवृत्ति कर्शिता; बरूयाश च तेषां वचनेन मे सदा दास्यामि सर्वं तद अहं न संशयॊ; न ते भयं विद्यति संनिधौ मम एवं स लब्ध्वा तु वरं समागमं; विराट राजेन नरर्षभस तदा उवास वीरः परमार्चितः सुखी; न चापि कश चिच चरितं बुबॊध तत |
[vai] tato virāṭaṃ prathamaṃ yudhiṣṭhiro; rājā sabhāyām upaviṣṭum āvrajat vaiḍūrya rūpān pratimucya kāñcanān; akṣān sa kakṣe parigṛhya vāsasā narādhipo rāṣṭrapatiṃ yaśasvinaṃ; mahāyaśāḥ kaurava vaṃśavardhanaḥ mahānubhāvo nararāja satkṛto; durāsadas tīkṣṇaviṣo yathoragaḥ bālena rūpeṇa nararṣabho mahān; athārci rūpeṇa yathāmaras tathā mahābhrajālair iva saṃvṛto ravir; yathānalo bhasma vṛtaś ca vīryavān tam āpatantaṃ prasamīkṣya pāṇḍavaṃ; virāṭa rāḍ indum ivābhrasaṃvṛtam mantridvijān sūta mukhān viśas tathā; ye cāpi ke cit pariṣat samāsate papraccha ko 'yaṃ prathamaṃ sameyivān; anena yo 'yaṃ prasamīkṣate sabhām na tu dvijo 'yaṃ bhavitā narottamaḥ; patiḥ pṛthivyā iti me manogatam na cāsya dāso na ratho na kuṇḍale; samīpato bhrājati cāyam indravat śarīraliṅgair upasūcito hy ayaṃ; mūrdhābhiṣikto 'yam itīva mānasam samīpam āyāti ca me gatavyatho; yathā gajas tāmarasīṃ madotkaṭaḥ vitarkayantaṃ tu nararṣabhas tadā; yidhiṣṭhiro 'bhyetya virāṭam abravīt samrāḍ vijānātv iha jīvitārthinaṃ; vinaṣṭa sarvasvam upāgataṃ dvijam ihāham icchāmi tavānaghāntike; vastuṃ yathā kāmacaras tathā vibho tam abravīt svāgatam ity anantaraṃ; rājā prahṛṣṭaḥ pratisaṃgṛhāṇa ca kāmena tātābhivadāmy ahaṃ tvāṃ; kasyāsi rājño viṣayād ihāgataḥ gotraṃ ca nāmāpi ca śaṃsa tattvataḥ; kiṃ cāpi śilpaṃ tava vidyate kṛtam yudhiṣṭhirasyāsam ahaṃ purā sakhā; vaiyāghrapadyaḥ punar asmi brāhmaṇaḥ akṣān pravaptuṃ kuśalo 'smi devitā; kaṅketi nāmnāsmi virāṭa viśrutaḥ dadāmi te hanta varaṃ yam icchasi; praśādhi matsyān vaśago hy ahaṃ tava priyā hi dhūrtā mama devinaḥ sadā; bhavāṃś ca devopama rājyam arhati āpto vivādaḥ paramo viśāṃ pate; na vidyate kiṃ cana matsyahīnataḥ na me jitaḥ kaś cana dhārayed dhanaṃ; varo mamaiṣo 'stu tava prasādataḥ hanyām avadhyaṃ yadi te 'priyaṃ caret; pravrājayeyaṃ viṣayād dvijāṃs tathā śṛṇvantu me jānapadāḥ samāgatāḥ; kaṅko yathāhaṃ viṣaye prabhus tathā samānayāno bhavitāsi me sakhā; prabhūtavastro bahu pānabhojanaḥ paśyes tvam antaś ca bahiś ca sarvadā; kṛtaṃ ca te dvāram apāvṛtaṃ mayā ye tvānuvādeyur avṛtti karśitā; brūyāś ca teṣāṃ vacanena me sadā dāsyāmi sarvaṃ tad ahaṃ na saṃśayo; na te bhayaṃ vidyati saṃnidhau mama evaṃ sa labdhvā tu varaṃ samāgamaṃ; virāṭa rājena nararṣabhas tadā uvāsa vīraḥ paramārcitaḥ sukhī; na cāpi kaś cic caritaṃ bubodha tat |
