|
[वैषम्पायन] तस्मिन वाक्यान्तरे वक्ता देवस्थानॊ महातपाः अभिनीततरं वाक्यम इत्य उवाच युधिष्ठिरम यद वचॊ फल्गुनेनॊक्तं न जयायॊ ऽसति धनाद इति अत्र ते वर्तयिष्यामि तद एकाग्रमनाः शृणु अजातशत्रॊ धर्मेण कृत्स्ना ते वसुधा जिता तां जित्वा न वृथा राजंस तवं परित्यक्तुम अर्हसि चतुष्पदी हि निःश्रेणी कर्मण्य एषा परतिष्ठिता तां करमेण महाबाहॊ यथावज जय पार्थिव तस्मात पार्थ महायज्ञैर यजस्व बहु दक्षिणैः सवाध्याययज्ञा ऋषयॊ जञानयज्ञास तथापरे कर्म निष्ठांस तु बुध्येथास तपॊ निष्ठांश च भारत वैखानसानां राजेन्द्र वचनं शरूयते यथा ईहते धनहेतॊर यस तस्यानीहा गरीयसी भूयान दॊषः परवर्धेत यस तं धनम अपाश्रयेत कृच्छ्राच च दरव्यसंहारं कुर्वन्ति धनकारणात धनेन तृषितॊ ऽबुद्ध्या भरूण हत्यां न बुध्यते अनर्हते यद ददाति न ददाति यद अर्हते अनर्हार्हापरिज्ञानाद दानधर्मॊ ऽपि दुष्करः यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा; यष्टादिष्टः पुरुषॊ रक्षिता च तस्मात सर्वं यज्ञ एवॊपयॊज्यं; धनं ततॊ ऽनन्तर एव कामः यज्ञैर इन्द्रॊ विविधैर अन्नवद्भिर; देवान सर्वान अभ्ययान महौजाः तेनेन्द्रत्वं पराप्य विभ्राजते ऽसौ; तस्माद यज्ञे सर्वम एवॊपयॊज्यम महादेवः सर्वमेधे महात्मा; हुत्वात्मानं देवदेवॊ विभूतः विश्वाँल लॊकान वयाप्य विष्टभ्य कीर्त्या; विरॊचते दयुतिमान कृत्ति वासाः आविक्षितः पार्थिवॊ वै मरुत्तः; सवृद्ध्या मर्त्यॊ यॊ ऽयजद देवराजम यज्ञे यस्य शरीः सवयं संनिविष्टा; यस्मिन भाण्डं काञ्चनं सर्वम आसीत हरिश्चन्द्रः पार्थिवेन्द्रः शरुतस ते; यज्ञैर इष्ट्वा पुण्यकृद वीतशॊकः ऋद्ध्या शक्रं यॊ ऽजयन मानुषः संस; तस्माद यज्ञे सर्वम एवॊपयॊज्यम |
[vaiṣampāyana] tasmin vākyāntare vaktā devasthāno mahātapāḥ abhinītataraṃ vākyam ity uvāca yudhiṣṭhiram yad vaco phalgunenoktaṃ na jyāyo 'sti dhanād iti atra te vartayiṣyāmi tad ekāgramanāḥ śṛṇu ajātaśatro dharmeṇa kṛtsnā te vasudhā jitā tāṃ jitvā na vṛthā rājaṃs tvaṃ parityaktum arhasi catuṣpadī hi niḥśreṇī karmaṇy eṣā pratiṣṭhitā tāṃ krameṇa mahābāho yathāvaj jaya pārthiva tasmāt pārtha mahāyajñair yajasva bahu dakṣiṇaiḥ svādhyāyayajñā ṛṣayo jñānayajñās tathāpare karma niṣṭhāṃs tu budhyethās tapo niṣṭhāṃś ca bhārata vaikhānasānāṃ rājendra vacanaṃ śrūyate yathā īhate dhanahetor yas tasyānīhā garīyasī bhūyān doṣaḥ pravardheta yas taṃ dhanam apāśrayet kṛcchrāc ca dravyasaṃhāraṃ kurvanti dhanakāraṇāt dhanena tṛṣito 'buddhyā bhrūṇa hatyāṃ na budhyate anarhate yad dadāti na dadāti yad arhate anarhārhāparijñānād dānadharmo 'pi duṣkaraḥ yajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrā; yaṣṭādiṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca tasmāt sarvaṃ yajña evopayojyaṃ; dhanaṃ tato 'nantara eva kāmaḥ yajñair indro vividhair annavadbhir; devān sarvān abhyayān mahaujāḥ tenendratvaṃ prāpya vibhrājate 'sau; tasmād yajñe sarvam evopayojyam mahādevaḥ sarvamedhe mahātmā; hutvātmānaṃ devadevo vibhūtaḥ viśvāṁl lokān vyāpya viṣṭabhya kīrtyā; virocate dyutimān kṛtti vāsāḥ āvikṣitaḥ pārthivo vai maruttaḥ; svṛddhyā martyo yo 'yajad devarājam yajñe yasya śrīḥ svayaṃ saṃniviṣṭā; yasmin bhāṇḍaṃ kāñcanaṃ sarvam āsīt hariścandraḥ pārthivendraḥ śrutas te; yajñair iṣṭvā puṇyakṛd vītaśokaḥ ṛddhyā śakraṃ yo 'jayan mānuṣaḥ saṃs; tasmād yajñe sarvam evopayojyam |
